Andrzejki to czas pełen tajemniczej atmosfery. Bez wątpienia tym, co definiuje ten wieczór, są wróżby. I nawet mimo tego, że nie mają już tak dużego znaczenia jak kilkaset lat temu, nadal stanowią ciekawy dodatek do zabawy. To właśnie dzięki nim imprezy te nabierają wyjątkowego charakteru. W tym przewodniku przedstawione zostaną najciekawsze z nich. Przyjrzymy się zarówno tym najpopularniejszym, które są znane od pokoleń, jak i tym mniej typowym.
Pierwsza polska wzmianka o wróżbach na Andrzejki pochodzi z roku 1557. W tych czasach miały one jednak zupełnie inny charakter niż obecnie. Pełniły rolę rytuałów mających na celu przewidywanie przyszłości, zwłaszcza w kontekście małżeństwa, szczęścia i dobrobytu. Nie bez znaczenia był też czas, kiedy się je przeprowadzało. Wierzono bowiem, że właśnie noc z 29 na 30 listopada to moment, w którym granice między światem żywych a zmarłych stawały się cieńsze. Duchy miały zatem ułatwione zadanie, aby pomagać w odkrywaniu tego, co kryje przyszłość.
Z biegiem lat wróżby stały się jednak przede wszystkim formą zabawy. Dziś mają na celu wprowadzenie elementu tajemnicy, radości i emocji, które sprawiają, że wieczór ten staje się po prostu ciekawszy. I choć nadal pełne są symboliki, z całą pewnością nie są traktowane tak poważnie jak kilka wieków temu.
Najpopularniejsze wróżby andrzejkowe to te, które przetrwały przez pokolenia i które zna niemal każdy. Choć ich znaczenie nieco się zmieniło, nadal stanowią nieodłączny element andrzejkowych zabaw. Są proste do przeprowadzenia, a ich magia polega na wprowadzeniu uczestników w nastrój tajemnicy i radości.
Zanim rozpocznie się andrzejkowe wróżby, warto zadbać o odpowiedni nastrój. Nic tak nie wprowadza w klimat tajemnicy i magii, jak wspólna kolacja przy świecach. Dlatego zapraszamy na wyjątkowe wydarzenie – Andrzejkową Kolację w Ciemności w Sopocie, podczas której smak, zapach i muzyka stworzą niezapomniane wprowadzenie do dalszej części wieczoru pełnego wróżb i dobrej zabawy.
Lanie wosku to jedna z popularniejszych wróżb. Do jej przeprowadzenia potrzebna jest świeca woskowa, miska z wodą oraz stary klucz z dużym oczkiem. Po przygotowaniu wszystkich elementów należy zapalić świecę, aby wosk mógł się roztopić. Kiedy stanie się płynny, trzymając klucz nad wodą, wprost ze świeczki, powoli przelewa się go przez dziurkę od klucza. W ten sposób na tafli wody powstają różnorodne kształty. Po zastygnięciu wosku należy wyciągnąć figurkę z wody i ustawić ją blisko zapalonej świecy. Dzięki temu uzyskany cień na ścianie stanie się punktem wyjścia do interpretacji.
Każda figura może mieć różne znaczenie w zależności od kontekstu i indywidualnych skojarzeń. Przykłady:
Ustawianie butów przy drzwiach to popularna wróżba, która wprowadza do zabawy element rywalizacji. Aby ją przeprowadzić, każdy uczestnik zdejmuję swój lewy but i ustawia go przy najdalszej ścianie na przeciwko drzwi. Buty ustawiane są jeden za drugim, zaczynając od najdalszego miejsca w pokoju. Wróżba polega na tym, że każdy uczestnik po kolei przesuwa swój but na początek kolejki w stronę drzwi. Zwycięzcą zostaje ten, którego but jako pierwszy przekroczy próg lub dotknie drzwi.
Osoba, której but pierwszy dotrze do drzwi, według tradycji, ma być tą, która jako pierwsza wejdzie w nowy etap życia. Może to oznaczać np. że wyjdzie za mąż, zawrze poważny związek lub podejmie duży krok w życiu osobistym. Można także uznać to za symbol przyszłych sukcesów, np. zawodowych, gdzie osoba ta osiągnie swoje cele jako pierwsza.
Rzucanie monetą do naczynia z wodą to kolejna klasyczna wróżba andrzejkowa. Uczestnicy koncentrują się na swoim życzeniu, a następnie, z ustalonego miejsca, rzucają monetą w kierunku naczynia z wodą. Trafienie nią do wody jest uważane za pozytywny znak.
Jeśli uda się to zrobić za pierwszym razem, wróżba mówi, że życzenie spełni się w szybkim czasie. Trafienie za drugim podejściem, oznacza, że życzenie może spełnić się, ale wymaga więcej czasu lub będzie musiało zostać poprzedzone pewnymi zmianami w życiu. Nieudany rzut może wskazywać na przeszkody lub trudności w osiągnięciu celu, a życzenie może wymagać dodatkowego wysiłku lub cierpliwości.
Obieranie jabłka to jedna z najprostszych wróżb andrzejkowych. Aby ją przeprowadzić, należy delikatnie obrać jabłko, starając się utrzymać jak najdłuższą skórkę. Tak wyciętą rzuca się za siebie. Całość kończy zaś interpretacji kształtu, jaki skórka tworzy, gdy opadnie na ziemię lub stół.
Jeśli będzie to np. litera, to znak, że osoba o imieniu zaczynającym się na nią może wkrótce pojawić się w życiu uczestnika, np. jako przyjaciel lub partner. Jeśli skórka wyląduje w trudnym do rozpoznania kształcie, może to oznaczać, że w przyszłości będzie więcej zaskoczeń i niespodzianek.
Losowanie przedmiotów spod kubków pozwala przewidzieć nadchodzący etap życia danej osoby. Do jej przeprowadzenia potrzebne są identyczne kubki, pod którymi schowane są te przedmioty. Mogą to być np. pierścionek, klucz, moneta, cukierek, listek laurowy, autko, czy kompas. Uczestnicy kolejno podnoszą wybrany kubek i odczytują symbolikę przedmiotu.
Interpretacja wyniku zależy od wylosowanego obiektu i wyobraźni uczestników zabawy. Poszczególne elementy mogą oznaczać np.:
Większość wróżb andrzejkowych można łatwo dostosować do dzieci, zmieniając ich znaczenie. Zamiast pytać np. o miłość, można przewidywać przyszły zawód, nowych przyjaciół czy spełnienie marzeń. Najwięcej radości sprawiają wróżby angażujące wyobraźnię np. lanie wosku. Istnieje też kilka takich, które również polecane są szczególnie dla najmłodszych.
Słomki przyjaźni to prosta wróżba dla dzieci, która ma pokazać, kto w najbliższym czasie zostanie ich dobrym przyjacielem. Do zabawy potrzebne są kolorowe słomki, po jednej dla każdego uczestnika, oraz miska z wodą.
Każde dziecko wybiera swoją słomkę i wrzuca ją do wody. Po chwili obserwuje się, które z nich się połączą lub zetkną na jej powierzchni. Osoby, których słomki się spotkają, mogą wkrótce zaprzyjaźnić się lub spędzić razem więcej czasu. Jeśli słomka zostanie samotnie, oznacza to, że nowa znajomość dopiero się pojawi.
Balon z wróżbą i zadaniem to jedna z najbardziej lubianych wróżb dla dzieci. Do każdego balonu wkłada się karteczkę z krótką wróżbą lub zabawnym zadaniem, po czym balony nadmuchuje się i rozwiesza w pokoju. Podczas zabawy każde dziecko wybiera balon, przebija go i odczytuje swoją wróżbę. Odczytany tekst traktowany jest jako symbol nadchodzących wydarzeń lub po prostu okazja do wspólnej zabawy i śmiechu.
| Wróżby | Zadania |
|
|
Tajemniczy kleks to wróżba do przeprowadzenia której potrzebna jest kartka papieru i kilka kropel farby lub atramentu. Barwnik wylewa się na środek kartki, którą następnie składa się na pół. Po jej rozłożeniu dziecko przygląda się uzyskanemu obrazowi i opisuje pierwsze skojarzenie. Interpretacja może być dowolna i zależy wyłącznie od wyobraźni uczestników zabawy.
Współcześnie celem andrzejek nie jest przewidywanie przyszłości, lecz dobra zabawa i wspólne emocje. Dlatego poza tradycyjnymi wróżbami nic nie stoi na przeszkodzie aby kolejne wymyślać samemu. Można też posłużyć się kilkoma zabawnymi propozycjami.
Wróżenie ze szpilek polega na tym, że uczestnicy rozsypują ich garść na stole, a następnie patrzą, czy ułożą się w literę. Interpretacja również może być dowolna. Poszczególne litery mogą oznaczać imię przyszłej sympatii lub konkretne wydarzenie w życiu. Tak też np.:
Pływające świeczki na wodzie to jedna z najbardziej nastrojowych wróżb andrzejkowych. Do jej przeprowadzenia potrzebne są niewielkie świeczki oraz miska z wodą. Każdy uczestnik zapala świeczkę, kładzie ją delikatnie na powierzchni wody i obserwuje jej ruch. Jeśli zbliża się do innej wróżba mówi o zbliżeniu się z tą osobą w życiu, np. o przyjaźni, współpracy lub uczuciu. Oddalająca się świeczka symbolizuje natomiast ochłodzenie relacji lub zmianę drogi. Gdy świeczka utrzymuje się w miejscu, oznacza spokój i stabilność w najbliższym czasie.
Czym byłyby andrzejki bez liczb? W tej wróżbie ustala się jeden wspólny klucz, który pozwala uzyskać cyfrę. Może to być np. data urodzenia. Jeżeli ktoś urodził się np. 1.01.1999r. sumuje się wszystkie poszczególne cyfry tak długo aż powstanie jedna – 1+1+1+9+9+9=30, a następnie 3+0=3. Tak uzyskaną porównuje się ze znaczeniem przypisanym wcześniej przez uczestników. Przykładowo:
W tej nowoczesnej wersji wróżby każdy uczestnik wybiera lub losuje jedno emoji. Ma to być symbol, który najlepiej do niej pasuje dziś wieczorem. Potem osoba prowadząca odczytuje znaczenie symbolu:
Andrzejki to wieczór, w którym tradycja i zabawa tworzą jedno. Choć dawne wróżby miały niegdyś znaczenie magiczne, dziś stanowią przede wszystkim sposób na wspólne spędzenie czasu w radosnej atmosferze. Niezależnie od tego, czy wybiera się klasyczne lanie wosku, ustawianie butów, czy nowoczesne wróżby z emoji każda z nich pozwala poczuć wyjątkowy klimat tego wieczoru. Najważniejsze pozostaje to samo od pokoleń: dobra zabawa, uśmiech i odrobina tajemnicy.